Ana Sayfa / Eğitim Öğretim / Besin Zinciri Nedir? Biyoloji

Besin Zinciri Nedir? Biyoloji

Besin zinciri, vahşi doğada kimin kimi yediğini tanımlar. Tek hücreli alglerden dev mavi balinalara kadar her canlı hayatta kalmak için yiyeceklere ihtiyaç duyar. Her besin zinciri, enerji ve besinlerin ekosistemden bir canlıdan diğerine aktarılmasını konu alır.

Örneğin, çim kendi enerjisini yani besinini güneş ışığından üretir. Bir tavşan çimleri yer. Bir tilki tavşanı yer. Tilki öldüğünde, bakteriler vücudunu parçalar, ot gibi bitkiler için besin sağladıkları toprağa tekrar geri döner.

Tabii ki, birçok farklı hayvan ot yer, tavşanlar otların yanında başka bitkileri de yiyebilirler. Tilkiler, sırayla, çok sayıda hayvan ve bitkiyi yiyebilir. Bu canlıların her biri birden fazla besin zincirinin bir parçası olabilir. Bir ekosistemdeki birbirine bağlı ve örtüşen besin zincirlerinin tümü ise bir besin ağı oluşturur.

 

Trofik Seviyeler, Besin Zinciri Piramidi

 

Besin zincirlerindeki organizmalar, trofik seviyeler olarak kategorilere ayrılır. Kabaca ifade edersek, bu seviyeler üreticilere (ilk trofik seviye), tüketicilere (ikinci, üçüncü ve dördüncü trofik seviyeler) ve ayrıştırıcılara ayrılır.

Ototrof olarak da bilinen üreticiler kendi besinlerini yaparlar. Her besin zincirinin ilk seviyesini oluştururlar. Ototroflar genellikle bitkiler veya tek hücreli organizmalardır. Neredeyse tüm ototroflar, güneş ışığından, karbondioksit ve sudan “Besin” (glükoz olarak adlandırılan bir besin) yaratmak için fotosentez adı verilen süreci kullanır.

Besin Pramiti

Bitkiler, en bilinen ototrof tipidir, ancak başka daha birçok çeşit ototrof vardır. Büyük formları deniz yosunu olarak bilinen algler ototrofiktir. Fitoplankton, okyanusta yaşayan küçük organizmalar da ototroflardır. Bazı bakteri türleri de ototroflar arasındadır. Örneğin aktif volkanlarda yaşayan bakteriler kendi besinlerini üretmek için kükürt bileşiklerini kullanırlar. Bu sürece kemosentez denir.

İkinci trofik seviye, üreticileri yiyen organizmalardan oluşur. Bunlar birincil tüketiciler veya otçullar olarak adlandırılır. Geyik, kaplumbağalar ve birçok kuş türü otoburdur. İkincil tüketiciler ise otoburları yerler. Tersiyer tüketiciler ikincil tüketicileri yerler. Bir zincir en üst yırtıcıya ulaşmadan önce daha çok tüketici seviyesi olabilir. Ayrıca avcı avcıları olarak da adlandırılan en büyük yırtıcılar, diğer tüm tüketicileri de yerler.

Tüketiciler etobur (diğer hayvanları yiyen hayvanlar) veya omnivorlar (hem bitkileri hem de hayvanları yiyen hayvanlar) olabilir.

İnsanlar sebze ve meyve gibi bitkileri yerler. Ayrıca et, süt ve yumurta gibi hayvan ve hayvansal ürünleri de yeriz. Farklı bir tür olan mantarları da tüketiriz. Ayrıca, yosun gibi yenilebilir yosunlarda (suşi rulolarını sarmak için kullanılır) tükettiğimiz besinler arasındadır.

Ayrıştırıcılar, besin zincirlerinin son kısmıdır. Ayrıştırıcılar, uçucu olmayan bitki ve hayvan kalıntılarını yiyen organizmalardır. Örneğin akbabalar gibi çöpçüler ölü hayvanları yerler. Gübre böcekleri ise hayvanların dışkılarını yok ederler.

Mantar ve bakteri gibi ayrıştırıcılar besin zincirini tamamlarlar. Çürüyen bitkiler gibi organik atıkları, besin açısından zengin toprak gibi inorganik materyallere dönüştürürler. Parçalayıcılar yaşam döngüsünü tamamlar, besinleri toprağa veya okyanuslara geri döndürerek ototroflar tarafından kullanılırlar. Bu tamamen yeni bir besin zincirini başlatır.

 

Besin Ağı, Enerji Akışı, Besin Zinciri Örnekleri

 

Farklı yaşam alanları ve ekosistemler, bir besin ağı oluşturan birçok olası besin zinciri sağlar.

Bir deniz besin zincirinde, fitoplankton adı verilen tek hücreli organizmalar, kril denilen küçük karidesler için besin sağlar. Krill, üçüncü balina seviyesindeki bir hayvan olan mavi balina için ana besin kaynağını sağlar.

Bir otlak ekosisteminde, bir çekirge ot yiyebilir. Çekirge, bir yılan tarafından tüketilen bir sıçan tarafından yenebilir. Son olarak, bir şahin aşağı sarkar ve yılanı yakalar.

Milyonlarca canlının bulunduğu gezegenimizde sayısız, sayısı hesaplanamayacak kadar fazla besin ağı bulunmaktadır.

Hakkında Admin

Eastern Mediterranean Üniversitesi 2008 yılı mezunuyum. Web sektörünün dışında bir bölümden mezun olmama rağmen paylaşımı sevdiğim için mimarlık bölümünü bir kenara bırakarak, ziyaretçilerime faydalı olabilmek için detaylı konularda makaleler yazıyorum. Umarım emeklerim sizlere de faydalı olmuştur.

Mutlaka Okumalısın

Dolasim-sistemi

Dolaşım Sistemi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

İnsan vücudunun canlı kalmasına yönelik sürekli aktif olarak çalışan organların oluşturduğu sisteme dolaşım sistemi denir. …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir